Le Conseil suprême spirituel a publié le 19 mai le communiqué suivant :
« Le Conseil suprême spirituel exprime sa profonde inquiétude face aux moyens de propagande inacceptables employés durant la campagne précédant les prochaines élections législatives de la République d’Arménie, y compris les actes de répression et le recours illégal à la force. Les discours de haine et d’hostilité, ainsi que le vocabulaire indigne et obscène observés actuellement, ne font qu’accentuer les divisions et la polarisation de notre société, suscitant dans le peuple révolte, désillusion et nouvelles tensions, tout en créant de très graves menaces pour l’État arménien.
Nous considérons comme inadmissibles et condamnables les tentatives de prendre pour cible l’Église et le clergé au nom d’ambitions politiques personnelles, ainsi que les efforts visant à entraîner artificiellement l’Église arménienne dans les processus politiques.
Dans ce contexte, l’évaluation figurant dans la déclaration intérimaire du 13 mai de la délégation préélectorale de l’APCE concernant une prétendue “implication sans précédent” de l’Église apostolique arménienne dans la politique apparaît hautement contestable. Nous estimons qu’elle est guidée par la désinformation et qu’elle contredit totalement la résolution n° 2633 (2026) adoptée par l’APCE le 25 janvier 2026.
Le Saint-Siège d’Etchmiadzine attend au contraire de l’APCE des évaluations claires concernant la campagne déclenchée par les autorités contre l’Église arménienne en Arménie, ainsi que les obstacles et restrictions continuellement imposés, au mépris de la législation nationale et du droit international, par l’usage manifeste des leviers de l’État. Ces pratiques constituent des entraves directes à la mission pastorale de l’Église.
Les actions illégales suivantes appellent également une réaction ciblée : les tentatives d’influencer des ecclésiastiques par des mesures coercitives et des menaces ; l’ouverture de poursuites pénales illégales contre plusieurs membres du clergé ; l’encouragement de religieux ayant dévié des règles ecclésiastiques ; la conclusion illégale de contrats de travail avec certains prêtres ; ou encore les cas condamnables de nomination à des fonctions pastorales, sous protection de l’État, de religieux défroqués. Toutes ces pratiques portent directement atteinte tant à l’Église apostolique arménienne qu’aux libertés et droits fondamentaux de l’homme.
Les structures internationales compétentes et les organisations de défense des droits humains sont également appelées à réagir avec équité face aux actions illégales du pouvoir visant à s’ingérer dans l’autonomie de l’Église arménienne à travers le monde, et notamment face aux prétentions inscrites dans le programme électoral du parti “Contrat civil”, qui évoque une “réforme” de l’Église passant par la destitution de son Patriarche élu par la nation — une démarche à la fois contraire aux canons ecclésiastiques et à la loi.
Le Conseil suprême spirituel juge nécessaire de réaffirmer qu’aucune structure extérieure à l’Église et à ses organes compétents, même investie du pouvoir politique et étatique, ne peut entreprendre une quelconque “réforme” de la vie ecclésiale.
Le mandat de confiance accordé par le peuple à l’issue des élections ne peut être utilisé qu’au service du renforcement de la souveraineté de l’État, de la garantie de l’inviolabilité des frontières du pays, de l’affermissement de l’identité nationale et du rétablissement de la concorde publique.
L’État arménien, par sa mission nationale fondatrice, a toujours constitué le rempart solide de notre identité et l’ancre de notre pérennité. L’indépendance de l’État arménien doit être préservée avec sagesse, dévouement et vigilance, et ne jamais être mise en péril par des aventures inconsidérées.
Que le Seigneur céleste garde à jamais, sous Sa bénédiction, la terre arménienne dans la paix et la sécurité, et qu’Il conduise tout le peuple arménien, par Ses commandements lumineux, uniquement sur les voies agréables à Dieu, bâtisseuses de patrie et utiles à la nation. »
ՀԱՂՈՐԴԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ
Գերագույն հոգևոր խորհուրդը
հանդես եկավ հայտարարությամբ
Մայիսի 19-ին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում, Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի նախագահությամբ, տեղի ունեցավ Գերագույն հոգևոր խորհրդի ժողովը։
Ժողովի օրակարգում ընդգրկված էին Եկեղեցական-ներկայացուցչական ժողովի գումարմանը, երկրի առջև ծառացած արտաքին և ներքին մարտահրավերներին, հակաեկեղեցական արշավին, ապօրինաբար ազատազրկված եկեղեցականների և մյուս հայորդիների նկատմամբ ընթացող իրավական գործընթացներին, կիրակնօրյա դպրոցների դասագրքերի պատրաստման ուղենիշներին, ՀՀ Զինված ուժերում և քրեակատարողական հիմնարկներում իշխանության նախաձեռնությամբ հոգևոր ծառայության դադարեցմանն առնչվող հարցեր։
Օրակարգային հարցերի շրջանակում ԳՀԽ-ն անդրադարձավ նաև ԵԽԽՎ նախընտրական պատվիրակության մայիսի 13-ին հրապարակած միջանկյալ հայտարարությանը, ՀՀ խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ երկրում ստեղծված մտահոգիչ իրավիճակին և նախընտրական շրջանում արձանագրված դատապարտելի երևույթներին, որոնց առնչությամբ հանդես եկավ հայտարարությամբ․
«Գերագույն հոգևոր խորհուրդը խորապես մտահոգված է ՀՀ առաջիկա խորհրդարանական ընտրությունների նախաշեմին քարոզարշավի ընթացքում քարոզչական անընդունելի միջոցների, այդ թվում՝ բռնաճնշումների, ոչ իրավաչափ ուժի կիրառման առնչությամբ։ Տեղ գտնող թշնամանքի ու ատելության խոսույթը, անվայելուչ և անպարկեշտ բառապաշարը միմիայն պառակտում և առավել բևեռացնում են մեր հասարակությանը՝ ժողովրդի մեջ առաջ բերելով ընդվզում, հիասթափություն և նոր լարվածություն, նաև լրջագույն սպառնալիքներ ստեղծելով հայոց պետականության համար։
Անթույլատրելի և դատապարտելի ենք նկատում հանուն քաղաքական սեփական նկրտումների՝ Եկեղեցու և եկեղեցականության թիրախավորման քայլերը, ինչպես և Հայոց Եկեղեցին քաղաքական գործընթացների մեջ արհեստականորեն ներքաշելու փորձերը։
Այս լույսի ներքո խիստ տարակուսելի է ԵԽԽՎ նախընտրական պատվիրակության՝ մայիսի 13-ի միջանկյալ հայտարարության մեջ Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու «քաղաքականության մեջ աննախադեպ ներգրավվածության» վերաբերյալ արձանագրված գնահատականը, որը նկատում ենք ապատեղեկատվությամբ ուղղորդյալ և ամբողջովին հակասող ԵԽԽՎ 2026 թ․ հունվարի 25-ի թիվ 2633 (2026) բանաձևին։
Փոխարենը՝ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինը ԵԽԽՎ-ից ակնկալում է հստակ գնահատականներ Հայաստանում Հայոց Եկեղեցու դեմ իշխանությունների սանձազերծած արշավի, հակառակ երկրի օրենսդրական կարգավորումների և միջազգային իրավունքի՝ պետական լծակների բացահայտ գործադրմամբ շարունակաբար դրվող արգելքների և սահմանափակումների առնչությամբ, որոնք ուղղակի խոչընդոտներ են հարուցում Եկեղեցու հոգեխնամ առաքելության մեջ։ Հասցեական արձագանքի են կարոտ անօրինական այնպիսի գործողությունները, ինչպիսիք են՝ հարկադրանքի միջոցներով և սպառնալիքներով եկեղեցականների վրա ներազդելու, մի շարք հոգևորականների նկատմամբ ապօրինի քրեական վարույթներ նախաձեռնելու, եկեղեցական կանոնակարգից շեղված հոգևորականներին խրախուսելու, առանձին քահանաների հետ ապօրինի աշխատանքային պայմանագրեր կնքելու, իսկ կարգալույծներին պետական հովանավորմամբ հոգևոր ծառայության նշանակելու դատապարտելի դեպքերը, որոնք ուղղակիորեն ոտնահարում են ինչպես Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու, այնպես և մարդու հիմնարար ազատություններն ու իրավունքները։
Միջազգային պատկան կառույցների և իրավապաշտպան կազմակերպությունների արդարամիտ արձագանքի են սպասում նաև աշխարհասփյուռ Հայոց Եկեղեցու ինքնակառավարմանը միջամտելու իշխող քաղաքական ուժի հակաիրավական գործողությունները և հատկապես՝ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության նախընտրական ծրագրում Եկեղեցու ազգընտիր Հայրապետի գահընկեցության ճանապարհով Եկեղեցու «բարենորոգման» մասին արձանագրված հավակնությունները․ մի քայլ, որ ևս հակականոնական է և հակաօրինական։
Գերագույն հոգևոր խորհուրդը հարկ է նկատում վերստին արձանագրել, որ Եկեղեցուց և եկեղեցական իրավասու մարմիններից դուրս որևէ կառույց՝ անգամ պետական ու քաղաքական իշխանությամբ օժտված, չի կարող իրականացնել եկեղեցական կյանքի «բարենորոգում»։
Ընտրությունների արդյունքում ժողովրդի շնորհած վստահության քվեն բացառապես կարող է օգտագործվել պետական ինքնիշխանությունն ամրապնդելու, երկրի սահմանների անձեռնմխելիությունն ապահովելու, ազգային ինքնությունը զորացնելու և հանրային համերաշխությունը վերականգնելու համար։
Հայոց պետությունն իր ազգակերտ առաքելությամբ բոլոր ժամանակներում եղել է ամուր պատվարը մեր ինքնության, խարիսխը մեր հարատևության։ Հայոց անկախ պետականությունը պետք է խոհեմությամբ, նվիրումով ու նախանձախնդրությամբ փայփայել և արկածախնդրություններով երբևէ վտանգի չենթարկել։
Թող Երկնավոր Տերը մշտամնա Իր օրհնության ներքո խաղաղության ու անվտանգության մեջ պահի երկիրը Հայոց և Իր լույս պատվիրաններով համայն հայ ժողովրդին առաջնորդի միմիայն Աստվածահաճո, հայրենաշեն և ազգօգուտ շավիղներով»։
###
